Ergonomische maatregelen

Wat is ergonomie eigenlijk?

Onder ergonomie verstaan wij in dit verband de studie en het streven naar aanpassing van de werkomstandigheden aan de aard en de begrenzingen van de mens. Het kan hier gaan om aanpassingen van producten, ruimtes of werkplekken. Ergonomie wordt toegepast om de dingen om ons heen af te stemmen op de gebruiker. In de werksituatie kan een bedrijf vele maatregelen nemen om de werkplek ergonomisch beter te maken. Denk daarbij aan aan:

• goede inrichting van het bedrijf om te voorkomen dat je onnodig veel moet lopen;
• gebruik van hulpmiddelen om te veel tilwerk te voorkomen;
• goede werkhoogte van werktafels, om bijvoorbeeld rugklachten te voorkomen;
• goede temperatuur, frisse lucht, niet te droge of te vochtige lucht;
• vermijden van obstakels, bijvoorbeeld op- en afstapjes of smalle doorgangen.

Hoe kunnen we ergonomisch werken?

Wat kunnen we zelf doen om er voor zorgen dat ergonomie gewaarborgd is? We hebben de volgende mogelijkheden ter beschikking:

1. Organisatie van het werk en aanpassing van werk en productiemethoden

Belangrijk is om de inrichting van het werk en de gebruikte productiemethoden regelmatig te evalueren en zoveel mogelijk aan te laten sluiten op de fysieke mogelijkheden van de mens. Hierbij kan gedacht worden aan:

• Het weglaten of toevoegen van taken of een andere manier om taken uit te voeren;
• Assistentie organiseren of meer mogelijkheden bieden om het werk naar eigen inzicht uit te voeren of te organiseren;
• Aanpassen van de arbeidsomstandigheden: klimaatbeheersing; verbetering van de bereikbaarheid van de werkplek door bijvoorbeeld drempels weg te halen;
• Aanpassen van de arbeidsvoorwaarden: veranderen van werk- en rusttijden, vervoersfaciliteiten, verlaging van het werktempo;
• Aanpassingen die de werknemer betreffen op het gebied van kennis, vaardigheden en werkhouding; cursus, opleiding, supervisie of begeleiding op de werkplek.

2. Inrichting van de werkplek

Het is van belang dat de werkplek goed wordt ingericht. Let op juiste instelling van de bureaustoel en bureau en gebruik hulpmiddelen. Daarnaast zijn er ook veel werkplekken waar staand wordt gewerkt, zoals in de drukkerij en de afwerking. Daarbij wordt het gehele lichaamsgewicht gedragen door de benen en de voeten terwijl ook rug, nek en schouders zwaar worden belast. Een combinatie van staand en zittend werk kan de oplossing bieden.

3. Een goede lichaamshouding.

Tijdens het werk neemt men vaak ongemerkt een verkeerde lichaamshouding aan. Als men werkt met een goede lichaamshouding kan dat veel lichamelijke klachten voorkomen. Ook kleine klachten moet je serieus nemen. Want kleine klachten kunnen grote klachten worden als je er geen aandacht aan besteedt. Praat hierover eens met collega’s die al langer werken. Zij kunnen je vast tips geven om klachten te voorkomen.

In het algemeen geldt: hoe meer regelmogelijkheden, hoe meer mogelijkheden er zijn om ongezonde werkstress en verzuim te voorkomen. De regelmogelijkheden moeten wel in balans zijn met de regelcapaciteit van de werknemers en passen in de mogelijkheden die het werkproces biedt..

Werkhouding

Verkeerde werkhoudingen kunnen leiden tot gezondheidsklachten. Als het lichaam of een lichaamsdeel te lang achter elkaar in een ongunstige stand staat, is dit belastend omdat spieren moeten worden aangespannen om de houding te handhaven. Voorbeelden zijn lang staan of zitten bij controle- of inpakwerk, gebogen, geknield of gehurkt werk bij machineonderhoud.

Houdingbelasting

Werken zonder afwisseling van lichaamshouding is niet mogelijk. Als het gaat om belasting van werkhoudingen dan spelen de uitgeoefende krachten en de duur of frequentie van de verschillende houdingen een rol. Bij fysieke belasting ligt de nadruk op rug, nek en schouders, benen en armen.

Registratie houdingsbelasting, wisselende werkplekken

Onderzoek naar houdingsbelasting is tijdrovend. Alle houdingen binnen de functie moeten waarheidsgetrouw worden beoordeeld. De werkhouding en de taak die de werknemer uitvoert worden geregistreerd met behulp van een Multimomentregistratie. Vooral als werknemers op veel verschillende plekken handelingen uitvoeren is deze methode geschikt.

Registratie houdingsbelasting, vaste werkplek

Bij een vaste werkplek is het eenvoudiger om mensmaten te relateren aan de werkomstandigheden. Denk daarbij aan zaken als de reikafstand, de werkhoogte of de voet- en beenruimte. Al deze gegevens worden in relatie gebracht met menselijke maten zoals armlengte, schouderhoogte, ellebooghoogte, ooghoogte en voet- en beenlengte.

Repeterende bewegingen

Er is sprake van repeterend werk als de arm of een deel hiervan langer dan een uur aaneengesloten of twee uur per werkdag, min of meer in een hoog tempo dezelfde beweging in de ruimte maakt. Voorbeelden zijn beeldschermwerk (o.a. datainvoer), inpakwerk, productiewerk en stickeren.

Hierbij kunnen RSI-aandoeningen (Repetitive Strain Injury) of klachten aan de armen, nek en schouders ontstaan. RSI staat tegenwoordig ook bekend als CANS (Complaints of Arm, Neck and/or Shoulder), een verzamelbegrip voor arbeidsgebonden chronische aandoeningen aan de bovenste ledematen.

Repeterende bewegingen kunnen met behulp van een checklist worden beoordeeld op risico’s.

1. Stijfheid, ongevoeligheid, (zenuw-)tintelingen, soms in combinatie met zeurderige of licht stekende pijn. De klachten tijdens het werk zijn de volgende dag weer verdwenen, maar keren terug bij vergelijkbare belasting (werk).
2. De klachten zijn niet meer de volgende dag over. Bijna voortdurend zeurderige pijn, ook wanneer de belastende werkzaamheden een tijdje niet zijn uitgevoerd. Bij een langere rustperiode (b.v. een vakantie) verdwijnt de pijn (nog) wel. In alle gevallen neemt de pijn bij rust af.
3. Constante zeurderige pijn, vaak in combinatie met afname van kracht en minder goede spierbeheersing. Vaak is de pijn afwisselend stekend en zeurend. Bij belasting neemt de pijn toe, bij rust verdwijnt de pijn niet meer. In ernstige gevallen wordt men 's nachts regelmatig wakker van de pijn.

Voorkomen van risico’s bij veelvuldig repeterend werk.

In de grafimediabranche komen repeterende handelingen niet heel vaak voor. Sommige functies hebben repeterende taken, denk aan productiewerk, werken achter de snijmachine of het bureauwerk van de DTP-er . Om te voldoen aan de eisen is het in dit geval van belang dat er voldoende pauzes en afwisseling in het werk wordt gebracht

(De Themabrochure Fysieke Belasting is nog niet definitief - als zodanig zijn er geen verdiepingslinks aanwezig in dit onderwerp. Voor meer uitleg en informatie over alle genoemde onderwerpen verwijzen we naar de (uiteindelijke) brochure zelf.)

[Terug]	[Lees verder]